التعریفات

معرفى اجمالى

التعريفات، رساله‌اى است به زبان عربى، نوشته مير سيد شريف جرجانى. اين اثر، در واقع، فرهنگ اصطلاحات معارف اسلامى در علوم عقلى و نقلى است و شامل اصطلاحات صرف و نحو و بلاغت، فقه و اصول فقه، حديث، تفسير، هيئت، رياضيات، كلام، منطق، فلسفه، عرفان و فِرَق است.

ساختار

جرجانى، به گفته خود، اين كتاب را براى تسهيل استفاده از آن، بر اساس حروف هجا، از الف تا ياء، مرتب كرده و تعريف هر اصطلاح را به طرزى كه معمول قدما بوده، ذكر كرده است. اين كتاب، حدود 1700 اصطلاح را در بر دارد.

گزارش محتوا

نخستين اصطلاح كتاب، اصطلاح فقهى الآبِق و آخرين آن، معرفى فرقه يونسيه است. التعريفات، مرجعى است كه بسيارى از كتاب‌ها، براى شرح و تعريف اصطلاحات علوم مختلف، به آن استناد كرده‌اند.
جرجانى، در تأليف التعريفات، علاوه بر قرآن و احاديث نبوى، از منابع گوناگونى بهره جسته و گاه برخى از آنها را نام برده است؛ براى نمونه، در تعريف«الاستقامة» و«الاخلاص»، سخنان ابوعلى دقّاق و فضيل بن عياض را از رساله قشيريه نقل كرده و«ذو العقل و العين» و«الحروف العاليات» را به ترتيب، از«اصطلاحات الصوفية» عبدالرزاق كاشى و«كشف الغايات» از مؤلفى ناشناخته در شرح«التجليات الالهية» ابن عربى و نيز اصطلاح«مريد» را از«فتوحات المكية» ابن عربى و اصطلاح«صنعة التسميط» را بااستفاده از يكى از ابيات مقصوره ابن دريد نقل كرده است.
اصطلاحات فقهى كتاب التعريفات، با استفاده از آثار محمد بن ادريس شافعى، ابوحنيفة، نعمان بن ثابت و محمد بن حسن شيبانى نقل شده است؛ به عنوان مثال، مؤلف، در تعريف«اللغو»، سخن شافعى را از«احكام القرآن»، آورده است.
جرجانى، در تعريف مفاهيم، ابتدا به ريشه كلمه توجه مى‌كند و آن‌گاه معانى اصطلاحى را شرح مى‌دهد. در گزينش مدخل‌هاى كتاب، از منطق خاصى پيروى نشده است، بلكه مؤلف، صرفا آنچه را كه مهم دانسته در كتاب خود جمع كرده است، اما عموما به موضوعاتى پرداخته كه ميان عموم مسلمانان مقبوليت دارد و از پرداختن به مسائل خاص كه محل اختلاف است، پرهيز كرده است.
هر چند تعداد مدخل‌هاى كلامى كتاب، در مقايسه با مدخل‌هاى عرفانى آن بسيار ناچيز است، با اين حال، انديشه كلامى جرجانى تقريبا بر اكثر مداخل كتاب سايه افكنده است، حتى بسيارى از مدخل‌هاى به اصطلاح فلسفى، به صورت كلامى تعريف شده‌اند.

  • اندازه قلم
  •  

حقوق مولفان و ناشران

ﻣﺎ ﺑﻪ ﻫﯿﭻ ﻭﺟﻪ ﺑﺮ ﺁﻥ ﻧﯿﺴﺘﯿﻢ ﺗﺎ ﺣﻘﻮﻕ مادي و ﻣﻌﻨﻮﯼ ﻣﻮﻟﻔﺎﻥ ﻭ ﻧﺎﺷﺮﺍﻥ ﺁﺛﺎﺭ ﺭﺍ ﻧﺎﺩﯾﺪﻩ ﺑﮕﯿﺮﯾﻢ ﻭ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺭﻭ ﺣﺪﺍﮐﺜﺮ ﺗﻮﺍﻧﻤﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍﯾﻢ ﺗﺎ ﺑﺘﻮﺍﻧﯿﻢ ﺭﺿﺎﯾﺖ ﺁﻧﺎﻥ ﺭﺍ ﺟﻠﺐ ﮐﻨﯿﻢ و تا كنون موفق به اخذ بيش از 15000 مجوز از مولفين و ناشرين بوده ايم، اکنون اعلام میداریم ﺩﺭ ﺻﻮﺭﺕ ﻋﺪﻡ ﺭﺿﺎﯾﺖ ﻣﻮﻟﻒ ﻭ ﯾﺎ ﻧﺎﺷﺮ با اعلام به ما، (بصورت کتبی) ﺁﻥ ﮐﺘﺎﺏ ﺍﺯ ﺩﺳﺘﺮﺱ ﺧﺎﺭﺝ ﻣﯽ ﮔﺮﺩﺩ.

 

شبکه های اجتماعی بازار کتاب

×

برای استفاده کاربردی تر از سایت ، اپلیکیشن بازار کتاب قائمیه را دانلود نمایید.

با کلیک بر روی این لینک عضو کانال تلگرام ما شوید.